UBND phường Tam Điệp - tỉnh Ninh Bình

Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, khi công nghệ số ngày càng chi phối mạnh mẽ cách con người tiếp cận tri thức, việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc trở thành một yêu cầu cấp thiết, lâu dài. Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành văn hóa mà còn là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Những năm qua, đặc biệt kể từ khi Luật Thư viện năm 2019 có hiệu lực và ngày 21/4 hằng năm được chọn là Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, công tác phát triển văn hóa đọc ngày càng được quan tâm sâu sắc, tạo nền tảng quan trọng cho việc nâng cao dân trí, xây dựng xã hội học tập.

Tổ hợp Bảo tàng - Thư viện Tam Điệp – điểm sáng trong phát triển văn hóa đọc trên địa bàn phường.

Thực hiện chủ trương đó, UBND phường Tam Điệp đã quan tâm chỉ đạo, định hướng phát triển Tổ hợp Bảo tàng - Thư viện trở thành thiết chế văn hóa nòng cốt phục vụ cộng đồng. Trên cơ sở đó, Tổ hợp Bảo tàng - Thư viện đã và đang trở thành một trong những điểm sáng tiêu biểu trong hành trình lan tỏa văn hóa đọc đến nhân dân trên địa bàn. Dù mới đi vào hoạt động chưa lâu, nhưng với sự chỉ đạo sát sao của chính quyền địa phương, sự đầu tư bài bản và cách làm linh hoạt của Trung tâm dịch vụ sự nghiệp công phường, thư viện đã từng bước khẳng định vai trò là trung tâm tri thức, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân.

Ngay từ những ngày đầu, Thư viện đã xác định việc thực hiện nghiêm túc Luật Thư viện là nhiệm vụ trọng tâm. Song song với đó là việc liên tục bổ sung, làm giàu nguồn tài nguyên thông tin nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của bạn đọc. Hình thức phục vụ được triển khai linh hoạt, kết hợp giữa đọc tại chỗ và cho mượn về nhà, phù hợp với điều kiện sinh hoạt và học tập của người dân hiện nay.

 Thiếu nhi hào hứng đọc sách tại Thư viện Tam Điệp.

Khác với hình dung truyền thống về một thư viện tĩnh lặng, khép kín, mô hình thư viện được UBND phường định hướng xây dựng theo hướng không gian mở, thân thiện và hiện đại. Với diện tích gần 100m², được thiết kế theo phong cách sáng tạo, khoa học, từng khu vực được bố trí hợp lý, phù hợp với nhiều đối tượng, đặc biệt là thiếu nhi – nhóm độc giả đang được chú trọng hình thành thói quen đọc từ sớm. Giữa những giá sách đầy màu sắc, những góc đọc được sắp xếp linh hoạt, hình ảnh các em nhỏ say sưa lật từng trang sách đã trở nên quen thuộc mỗi buổi chiều. Kho sách phong phú với hàng nghìn đầu sách thuộc nhiều lĩnh vực như văn học, kỹ năng sống, sách tham khảo, truyện tranh, sách song ngữ… giúp bạn đọc dễ dàng tiếp cận tri thức theo nhu cầu và sở thích cá nhân.

Chị Lê Thị Hồng, TDP 18 chia sẻ: “Trước đây, con tôi chủ yếu xem điện thoại. Từ khi biết đến thư viện, cháu háo hức hơn hẳn, cứ cuối tuần lại đòi mẹ đưa đi đọc sách. Tôi thấy rõ sự thay đổi: cháu tập trung hơn, thích hỏi han và cũng biết chia sẻ nhiều điều học được từ sách.” Không gian ấy không chỉ là nơi đọc, mà còn là nơi gieo mầm cho những thay đổi tích cực trong mỗi gia đình, mỗi đứa trẻ.

Từ “giữ sách” đến “dẫn dắt bạn đọc”

Một trong những yếu tố tạo nên sức sống cho thư viện chính là đội ngũ cán bộ – những người không chỉ làm nhiệm vụ quản lý sách, mà còn đóng vai trò “người truyền cảm hứng”. Đây cũng là lực lượng được UBND phường và Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công quan tâm bố trí, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động thư viện trong giai đoạn hiện nay.

Nhân viên Thư viện Tam Điệp hướng dẫn, giới thiệu sách cho bạn đọc.

Chị Phạm Thị Thùy Dung, nhân viên Thư viện Tam Điệp cho biết: “Chúng tôi luôn cố gắng để mỗi bạn đọc đến đây không chỉ mượn được sách, mà còn tìm được cuốn sách phù hợp với mình. Với các em nhỏ, chúng tôi thường gợi ý những cuốn sách vừa mang tính giải trí, vừa có giá trị giáo dục để các em hình thành thói quen đọc một cách tự nhiên.”

Không dừng lại ở kỹ năng chuyên môn, cán bộ thư viện còn chú trọng kỹ năng giao tiếp, tạo sự gần gũi, thân thiện. Chính sự tận tâm ấy đã giúp thư viện trở thành điểm đến quen thuộc, nơi bạn đọc cảm thấy được chào đón và đồng hành.

Nguồn sách phong phú – nền tảng của văn hóa đọc

Cùng với việc đầu tư cơ sở vật chất, công tác phát triển nguồn sách cũng được triển khai hiệu quả dưới sự chỉ đạo, huy động nguồn lực của UBND phường Tam Điệp. Một thư viện hấp dẫn không thể thiếu một kho sách chất lượng. Nhận thức rõ điều đó, Thư viện Tam Điệp đã chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị để phát triển vốn tài liệu.

Thư viện đã nhận được sự quan tâm, hỗ trợ từ nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục. Những cuốn sách được lựa chọn kỹ lưỡng, đa dạng về nội dung, giàu tính giáo dục và giá trị nhân văn. Đến nay, thư viện đã tiếp nhận hơn 21.000 bản sách, với trên 10.000 đầu sách, góp phần làm phong phú kho tri thức phục vụ cộng đồng.

Những con số biết nói

Hiệu quả của những nỗ lực ấy được phản ánh rõ nét qua lượng bạn đọc ngày càng tăng. Chỉ tính riêng năm 2025, thư viện đã phục vụ trên 10.000 lượt người, với trên 1.000 bản sách được luân chuyển. Thời gian phục vụ duy trì ổn định 8 giờ mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần, tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ. Nhưng phía sau những con số ấy là sự thay đổi trong nhận thức cộng đồng. Em Vũ Lê Ngọc Linh, học sinh trên địa bàn chia sẻ: “Trước đây em đọc sách vì bài tập, nhưng từ khi đến thư viện, em thấy đọc sách cũng rất thú vị. Có những cuốn giúp em hiểu thêm về cuộc sống, về cách ứng xử với bạn bè và gia đình”. Những chia sẻ giản dị nhưng chân thực ấy chính là minh chứng rõ ràng nhất cho hiệu ứng lan tỏa của văn hóa đọc.

Các ho

Hoạt động tham quan, trải nghiệm tại Thư viện Tam Điệp góp phần hình thành thói quen đọc sách cho thế hệ trẻ.

Bên cạnh đó, các hoạt động trải nghiệm, tham quan thư viện dành cho học sinh cũng được duy trì thường xuyên, góp phần hình thành thói quen đọc sách từ sớm cho thế hệ trẻ. Thực tế cho thấy, trong không gian thư viện, hình ảnh những em nhỏ say sưa bên trang sách, hay những phụ huynh đồng hành cùng con trong hành trình khám phá tri thức đã trở nên quen thuộc. Điều đó không chỉ phản ánh sức hút của thư viện mà còn cho thấy những chuyển biến tích cực trong nhận thức của cộng đồng về vai trò của văn hóa đọc.

Văn hóa đọc trong thời đại số: thách thức và cơ hội

Trong bối cảnh chuyển đổi số, văn hóa đọc đứng trước không ít thách thức, nhất là khi thói quen tiếp nhận thông tin nhanh, ngắn ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để thư viện đổi mới, thích ứng và phát triển. Dưới sự định hướng chuyển đổi số của chính quyền địa phương, việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống tra cứu trực tuyến cũng từng bước được triển khai, giúp nâng cao chất lượng phục vụ, hướng tới mô hình thư viện hiện đại. Qua đó sẽ giúp mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, đặc biệt với thế hệ trẻ. Quan trọng hơn, văn hóa đọc không chỉ là đọc bao nhiêu cuốn sách, mà là đọc như thế nào để hiểu, để suy ngẫm và để ứng dụng vào cuộc sống.

Hành trình bền bỉ vì một xã hội học tập

Nhân Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026, nhìn lại những kết quả đã đạt được, có thể thấy rõ: Thư viện Tam Điệp không chỉ là một thiết chế văn hóa, mà còn là một “hạt nhân lan tỏa tri thức”, gắn với vai trò quản lý, điều hành của UBND phường Tam Điệp và Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường. Từ những trang sách nhỏ, những thói quen đọc được hình thành, một nền tảng lớn hơn đang dần được xây dựng – đó là xã hội học tập, nơi mỗi người dân đều có ý thức tự học, học suốt đời.

Phát triển văn hóa đọc không phải là câu chuyện của riêng hôm nay, mà là hành trình bền bỉ, lâu dài. Những nỗ lực của Thư viện Tam Điệp, dưới sự chỉ đạo của chính quyền địa phương, không chỉ góp phần nâng cao dân trí, mà còn tạo dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của phường trong thời gian tới. Khi mỗi người dân hình thành thói quen đọc sách, khi tri thức trở thành sức mạnh nội sinh, đó chính là lúc văn hóa đọc thực sự lan tỏa và phát huy giá trị trong đời sống xã hội.

Thanh Minh.