Tối ngày 29/3, Đảng ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ Việt Nam xã Quang Sơn tổ chức Khai mạc Lễ hội đền Mẫu Thượng – chùa Quang Sơn năm Ất Tỵ 2025.
Đại biểu dự Khai mạc.
Về dự có đồng chí Vũ Thành Tôn, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy; đồng chí Đinh Văn Thanh, UVBTV Thành ủy, Phó Chủ tịch HĐND thành phố; đồng chí Mai Lương Tá, UVBTV Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo - Dân vận Thành ủy; đồng chí Tống Đức Thuận, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố; Thượng tọa Thích Thanh Mạnh, Phó trưởng Ban Trị sự, Trưởng Ban pháp chế giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình; đồng chí Vũ Công Minh, Thành ủy viên, Bí thư Đảng bộ xã Quang Sơn; Thượng tọa Thích Thanh Phú, UV Thường trực Ban Trị sự giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình, Trưởng ban Trị sự giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Tam Điệp, Trụ trì chùa Quang Sơn; các đồng chí Trưởng, phó một số phòng ban, đoàn thể của thành phố; Đại đức Thích Minh Hiếu, Trụ trì Chùa Lý Nhân, phường Yên Bình; Đại đức Thích Thanh Lâm, Chánh văn phòng Ban trị sự giáo hội Phật giáo thành phố Tam Điệp; các đồng chí lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ xã; các đồng chí nguyên lãnh đạo xã qua các thời kỳ; các đồng chí Bí thư, Chủ tịch UBND các xã phường và xã Phú Long, xã Quảng Lạc của huyện Nho Quan; Trưởng các ban, ngành, đoàn thể xã; đại diện lãnh đạo các cơ quan đơn vị doanh nghiệp, đơn vị quân đội trên địa bàn; cùng đông đảo các tầng lớp nhân dân trên địa bàn xã đã về dự.

Quang cảnh Lễ Khai mạc.
Cụm Di tích lịch sử văn hóa Chùa Quang Sơn và Đền Mẫu thượng nằm trên địa bàn thôn Tân Thượng, xã Quang Sơn không những đẹp về cảnh quan kiến trúc nghệ thuật mà còn có ý nghĩa giá trị về mặt lịch sử văn hóa. Đền Mẫu Thượng xưa kia gọi là Đền Thượng, được xây dựng từ thời Lê. Là nơi thờ Thánh mẫu Liễu Hạnh - thần chủ của đạo của Đạo mẫu, tại đây bà được ngồi vào ghế Thượng Thiên; ngoài ra còn thờ Mẫu Thượng ngàn - Mẫu Thoải, Đức thánh Trần (tức Trần Hưng Đạo). Thành ngữ có câu “Tháng Tám giỗ Cha, tháng Ba giỗ Mẹ” là nói về ngày giỗ của hai vị Thánh được nhân dân thờ cúng.
Chùa Quang Sơn tên hiệu là Viên Quang Tự - là công trình kiến trúc Phật giáo thờ Phật. Ngôi chùa được các vị tiền bối sáng lập từ rất sớm, trải qua nhiều đời trụ trì nhưng do dân cư thưa thớt, lại là vùng rừng thiêng nước độc nên các vị trụ trì chỉ lưu dấu một thời gian rồi đi nơi khác, chùa vắng bóng tăng ni; trong thời kỳ chiến tranh chống Mỹ, chùa bị phá hủy hoàn toàn. Sau này được Nhân dân trong vùng phục dựng lại và tọa lạc bên cạnh đền Mẫu Thượng, tại vị trí ngày nay. Sau nhiều lần trùng tu, tôn tạo, ngôi chùa có được cảnh quan trang nghiêm như hiện nay.
Ban Tổ chức trao cờ lưu niệm và tặng hoa chúc mừng các đơn vị tham gia Lễ hội.
Tại Lễ Khai mạc, Ban Tổ chức đã trao cờ lưu niệm và tặng hoa chúc mừng cho các đơn vị tham gia Lễ hội đền Mẫu Thượng - chùa Quang Sơn năm 2025. Ngay sau lễ khai mạc, các đại biểu và đông đảo nhân dân địa phương, du khách thập phương đã được thưởng thức màn bắn pháo hoa tầm thấp và Chương trình nghệ thuật đặc sắc với sự tham gia biểu diễn của Đoàn chèo Ninh Bình. Chương trình nghệ thuật được đầu tư xây dựng công phu, quy mô hoành tráng theo hình thức nghệ thuật tổng hợp góp phần làm nổi bật không gian lễ hội, giá trị, sức sống của di sản văn hóa. Với các ca khúc, điệu múa đặc sắc ca ngợi văn hóa quê hương, ca ngợi Tổ quốc và những miền di sản Việt Nam… đa dạng hình thức thể hiện như: ca hát, múa; với các thể loại chèo, hát xẩm, … Qua đó, giúp người xem cảm nhận sâu sắc hơn về sức sống cũng như ý nghĩa của sự gìn giữ, trao truyền di sản văn hóa qua các thế hệ.
Lễ hội Đền Mẫu Thượng - Chùa Quang Sơn 2025 được tổ chức từ ngày 29/3 đến 31/3/2025 với các hoạt động như: tế, lễ theo phong tục tập quán truyền thống, rước kiệu và nhiều hoạt động phong phú hấp dẫn. Trong đó đặc sắc nhất là Lễ rước kiệu từ sân Chùa Quang Sơn và Đền Mẫu Thượng đến Sân vận động xã, Lễ thắp nến tri ân cầu cho Quốc thái dân an... thu hút đông đảo người dân tham dự. Ngoài ra, còn có nhiều hoạt động ở phần Hội như thi văn hóa, văn nghệ, TDTT và trò chơi dân gian được tổ chức tưng bừng, vui tươi, sôi nổi mang đậm bản sắc truyền thống tốt đẹp của dân tộc với tinh thần thượng võ, đoàn kết, thu hút sự tham gia của các đội chơi đến từ 11 thôn trên địa bàn xã và du khách thập phương. Tiêu biểu như cắm trại, cắm hoa nghệ thuật, cờ tướng, thi Chim cảnh, thi chọi gà, Giao lưu bóng chuyền, bóng chuyền hơi; bịt mắt bắt lợn, kéo co, nấu cơm niêu, văn nghệ, đốt lửa trại….. cùng với sự tham gia góp mặt của các CLB văn nghệ, thể thao quần chúng đến từ các cơ quan, đơn vị, các phường, xã trên địa bàn thành phố và các khu dân cư trên địa bàn xã, các em học sinh tạo ra một không gian lung linh sắc màu mang đậm nét văn hóa truyền thống. Ngoài ra tại lễ hội còn có các gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng của địa phương và các đơn vị bạn.
Lễ hội truyền thống Đền Mẫu Thượng – Chùa Quang Sơn là một trong các hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian truyền thống, là ngày kỵ Mẫu (mùng 3 tháng 3 Âm lịch hằng năm), mặc dù mới được phục dựng từ năm 2024 song đã trở thành điểm đến trong hành trình văn hóa tâm linh, nhớ về nguồn cội của Nhân dân trên địa bàn và du khách thập phương.
Hoàng Bình
Một số hình ảnh